Sleutelcompetenties: bouwstenen voor leren en leven

In Vlaanderen is nog steeds 1 op 7 volwassenen laaggeletterd (PIAAC, 2013). De opdracht en de uitdaging van de sector Basiseducatie ligt in het versterken van de sleutelcompetenties van cursisten en het terugdringen van de laaggeletterdheid (p. 2). Hieronder zoomen we in op wat een sleutelcompetentie is.
 

Competentie

Een competentie is de capaciteit van de cursist om kennis, inzichten, vaardigheden en attitudes te integreren om adequaat en succesvol te handelen en te functioneren. Bij competenties is het zichtbare gedeelte het gedrag, de handeling die gesteld wordt door de cursist. Onderliggende en minder zichtbare elementen van competenties zijn: kennis, vaardigheden, normen, waarden en overtuigingen, zelfbeeld, persoonlijkheid en motieven.
 

Sleutelcompetenties

  • Sleutelcompetenties zijn na te streven gedurende het hele opleidingstraject van de cursist.
  • Door het werken met sleutelcompetenties worden de opleidingen verbreed: er is niet alleen aandacht voor de eindtermen van het leergebied, maar ook voor een set van generieke, voor het leven en het leren,  belangrijke competenties.
  • Sommige modules uit bepaalde leergebieden focussen sterk op bepaalde sleutelcompetenties. Zo bevat  de module Leren leren heel wat eindtermen die ook als sleuteldoel terug te vinden zijn in de lijst. Bij ICT is informatie verwerken en verwerven ook terug te vinden in de eindtermen.
  • Via sleutelcompetenties wordt gewerkt aan brede geletterdheidscompetenties aangezien heel wat elementen van het concept ‘geletterdheid’ vervat zitten in de sleutelcompetenties. Sleutelcompetenties in de Basiseducatie zijn transfereerbaar en toepasbaar in veel situaties, rollen en contexten en zijn multifunctioneel (men kan er verschillende doelen mee bereiken, verschillende problemen mee oplossen, verschillende soorten taken mee volbrengen).
  • Sleutelcompetenties verwerf je doorheen het leven en als cursist werk je er expliciet aan tijdens een leerproces. Dit leerproces is dus nooit klaar.

 

Set van 10 sleutelcompetenties

De huidige lijst bestaat uit een set van 10 sleutelcompetenties:

  • Zelfbewustzijn
  • Keuzes maken en uitvoeren
  • Leren
  • Communiceren
  • Omgaan met numerieke gegevens
  • ICT gebruiken
  • Zelfstandig handelen
  • Samenwerken
  • Burger zijn
  • Cultureel bewustzijn

 

Lees meer

Op EPALE, het Elektronisch platform voor volwasseneneducatie in Europa, vind je een interview met Stefan Paredis over de sleutelcompetenties.

Lees het interview hier.

 

Download

Op 20 mei 2016 vond de Vocvo-trefdag plaats. Daar gaf Stefan Paredis (Federatie Centra voor Basiseducatie) de presentatie 'Sleutelcompetenties. Bouwstenen voor leren en leven'. We willen het document dat hij toen voorstelde graag opnieuw onder de aandacht brengen.

Download het document hier (pdf).

 

Datum: 
24/02/2017