Ambassadeur sensibiliseert studenten van UZ Gent

Foto: www.cbe11.be/gents-plan-geletterdheid

1 op 7 volwassenen in Vlaanderen is laaggeletterd. En maar liefst 4 op de 10 volwassenen in België zijn onvoldoende of beperkt gezondheidsvaardig. Dat betekent dat ze niet goed in staat zijn om gezondheidsinformatie te vinden of een doktersadvies op te volgen. Daarom ontwikkelde Memori, een team van de hogeschool Thomas More, de toolkit Heerlijk helder in de zorg. Ook Jan Vanderhaeghen, ambassadeur in geletterdheid van CBE Leerpunt Gent-Meetjesland-Leieland, zet zich in om de zorg voor iedereen toegankelijk te maken. Lees hieronder zijn blog.
 

In december 2016 werkten we in Gent samen met studenten van het Universitair Centrum voor Verpleegkunde en Vroedkunde (UCVV). Deze opdracht doen we al verschillende jaren op vraag van prof. dr. Ann Van Hecke. De opdracht bestaat uit verschillende delen. Eerst informeren we zo’n 130 studenten van het UZ Gent over laaggeletterdheid. Samen met Mie Swankaert, stafmedewerkster van CBE Leerpunt Gent-Meetjesland-Leieland, mag ik voor deze groep spreken.

Eerst geeft Mie informatie over laaggeletterdheid: de oorzaken, praktische gevolgen, het aantal laaggeletterden in Vlaanderen … Ze toont ook schema’s en resultaten van onderzoeken zoals PISA. Dan krijg ik als ervaringsdeskundige de kans om de complexiteit en de gevoeligheden te verwoorden waar wij, als mensen met geletterdheidsnoden, vaak mee kampen: schaamte, angst, onzekerheid, een laag zelfbeeld, isolement …

Aan het einde van de toelichting nodigen we de studenten uit om vragen te stellen. Maar ze stellen geen vragen. Ze zijn nog teveel onder de indruk van wat ze allemaal te horen kregen. Later hoor ik wel van enkelen onder hen dat ze niet konden inschatten wat de impact van laaggeletterdheid is op je leven als je ermee te kampen hebt.
 

De studenten gaan aan de slag

De studenten moeten met deze nieuwe boodschap aan de slag en zelf goed leesbare gezondheidsinformatie schrijven. Ze krijgen de Wablieft-tips rond duidelijke taal mee als advies. Ze moeten bestaande brochures over allerlei aandoeningen herwerken. Uit de praktijk blijkt dat deze brochures veel te technisch en te moeilijk geschreven zijn: veel tekst, doorlopende tekst, moeilijke wetenschappelijke termen, soms ingewikkelde zinnen … Zo missen veel mensen de juiste informatie over de zorg die voor hen noodzakelijk is, bijvoorbeeld de opvolging na een bepaalde operatie, rugklachten, depressie …

De uitdaging is ervoor te zorgen dat deze brochures verstaanbaar worden voor alle gebruikers, zodat niemand wordt uitgesloten van de juiste (na)zorg. Het wordt een moeilijke opdracht voor de studenten. Ze verdelen zich in groepjes van 4 tot 5 personen om zo een 25-tal verschillende brochures te bespreken en te herwerken.
 

Mijn opdracht als ervaringsdeskundige

De vraag is dat een groepje ervaringsdeskundigen een 4-tal herwerkte brochures bekijkt en er commentaar op geeft, dit als voorbeeld voor alle andere herwerkte brochures. De 4 titels waar we vanuit Leerpunt dit jaar aan meewerken zijn: Rug- en nekklachten, Slaapapneu, Depressie en Borstvoeding.

De voorbije jaren namen de ambassadeurs en een medewerker van Leerpunt deze taak op zich. Enkele brochures werden vorig jaar ook aan groepen cursisten voorgelegd. Hun opmerkingen werden door de ambassadeurs meegenomen. Dit jaar bekijken 2 groepen cursisten van Leerpunt mee enkele herwerkte brochures. Het resultaat? Heel wat commentaren én een ruimer inzicht over de moeilijkheidsgraad van deze brochures. Een van de groepen cursisten gaat mee naar het UZ om onze resultaten met de studenten te delen. Niet eenvoudig voor de cursisten, die niet gewoon zijn om voor zo’n grote groep te spreken, maar we doen het met succes!
 

In de faculteitsraadzaal van het UZ Gent

Op 13 december is het onze grote dag. We komen samen met de professor Van Hecke en haar studenten. Het is de bedoeling dat we onze commentaren op de 4 geselecteerde brochures voorleggen aan de studenten die eraan gewerkt hebben. Zij moeten hun werk voorstellen aan al hun collega’s, vooraan in de zaal. Nadien is het woord aan ons, de ervaringsdeskundigen op vlak van geletterdheid, zijnde 7 cursisten van Leerpunt en ikzelf als ambassadeur. An Bistmans is onze begeleidster.

Onze boodschap worden goed gesmaakt door de studenten. Ook de prof geeft commentaar en er is ook steeds een ander groepje studenten dat de herwerkte brochure heeft gelezen. De studenten geven dus onderling ook feedback. Met al deze waardevolle commentaren zijn de groepjes gewapend om hun eindwerk te voltooien. De resultaten mogen gezien worden en bieden een duidelijk beeld van hoe een verstaanbare brochure eruitziet.
 

Jammer

De herschreven brochures in duidelijke taal kunnen niet gebruikt worden in de praktijk. Het is slechts een oefening voor studenten. Jammer! Het zou nochtans goed zijn om de ziekenhuizen en organisaties ervan te overtuigen om dit nieuwe materiaal te gebruiken, in plaats van de moeilijke en complexe bestaande brochures. Zouden ze misschien bang zijn voor hun imago? Aan ons misschien om organisaties en diensten te overtuigen om duidelijke taal te gebruiken, zodat niemand wordt uitgesloten om de noodzakelijk informatie te kunnen verwerven. Dat komt de gezondheid van iedereen ten goede, toch?

Jan Vanderhaeghen
Ambassadeur in geletterdheid (CBE Leerpunt Gent-Meetjesland-Leieland)

 

Van ezelsbank naar schrijfsalon

Jan Vanderhaeghen publiceerde in 2011 het boek Van ezelsbank naar schrijfsalon. In het boek vertelt hij hoe hij 50 jaar lang worstelde met lezen en schrijven. Tot hij zijn weg vond naar de cursussen van Leerpunt, het Centrum voor Basiseducatie in Gent. Wablieft was coauteur, de Oost-Vlaamse Centra voor Basiseducatie geven het boek uit.

Wablieft interviewde Jan toen het boek verscheen. Lees het interview hier.

Meer informatie over het boek vind je op de website van de Federatie Centra voor Basiseducatie.

 

Datum: 
04/03/2017